De praktijk van voedselbossen

Een voedselbos is een door mensen ontworpen productief ecosysteem naar het voorbeeld van een natuurlijk bos. Het is een systeem met een hoge diversiteit aan meerjarige en/of houtige soorten, waarvan delen (vruchten, zaden, bladeren, stengels ed.) voor de mens als voedsel dienen. Voedselbossen zijn multifunctionele systemen, waarin de productie van voedsel zich laat combineren met educatie en recreatie.

Minimaal kent een voedselbos:

  • Een kruinlaag van hogere bomen;
  • Minimaal drie van de andere niches of vegetatielagen van respectievelijk lagere bomen, struiken, kruiden, bodembedekkers, ondergrondse gewassen en klimplanten;
  • Een rijk bosbodemleven.

Voedselbossen zijn één van de vier Agroforestry systemen. Dit is het overzicht:

  1. Rijenteelt (alley cropping); rijen bomen in een akker;
  2. Bosweides (silvopasture); grazend vee op gronden waarop ook bomen groeien;
  3. Oeverstroken (riparian zones); lijnvormige beplantingen langs terrassen en watergangen;
  4. Voedselbossen (food forests); ecosystemen met de gelaagde structuur van een natuurlijk bos.

Binnen dit kader is een voedselbos nader gedefinieerd als: een vitaal ecosysteem dat door mensen is ontworpen naar een natuurlijk bos.

‘Voedselbossen zijn multifunctionele systemen, waarin de productie van voedsel zich laat combineren met onder andere educatie en recreatie’

Inspiratie

Laat je inspireren door deze voedselbossen.

Op de kaart

Alle voedselbossen die voldoen aan de Green Deal definitie.

Technologie

Welke technologische hulp is er nu al en is wellicht straks mogelijk?

Cursussen

Leer alles over goed opgezette voedselbossen.

Wat zijn voedselbossen?

For privacy reasons YouTube needs your permission to be loaded. For more details, please see our Privacyverklaring.
Ik Accepteer

De animatie “Een voedselbos in ontwikkeling” geeft de ontwikkelingsfase van een voedselbos weer. Vanaf de aanplant op een willekeurige plek in Nederland evolueert een voedselbos door de jaren heen tot een robuust systeem.
De animatie geeft een indruk van de ontwikkeling (successie) van een voedselbos, in de eerste vijftig jaar na de aanplant. In het voedselbos groeien concrete herkenbare soorten bomen, struiken en klimmers, en verschijnen andere, zowel vast als wisselende bewoners. Net als een natuurlijk bos kan het daarna nog vele tientallen, zelfs honderden jaren blijven functioneren.

Wat is de definitie van een voedselbos gebaseerd op de Green Deal Voedselbossen*

Een voedselbos is een door mensen ontworpen productief ecosysteem naar het voorbeeld van een natuurlijk bos, met een hoge diversiteit aan meerjarige en/of houtige soorten, waarvan delen (vruchten, zaden, bladeren, stengels ed.) voor de mens als voedsel dienen. Met aanwezigheid van:

  • Een kruinlaag van hogere bomen;
  • minimaal 3 van de andere niches of vegetatielagen van resp. lagere bomen, struiken, kruiden, bodembedekkers, ondergrondse gewassen en klimplanten;
  • een rijk bosbodemleven.
  • Een voedselbos heeft een robuuste omvang, d.w.z. een oppervlakte van minimaal 0,5 hectare in een ecologisch rijke omgeving; in een ernstig verarmde omgeving is een minimale oppervlakte tot 20 hectare vereist;
  • heeft geen eenjarige teelten en geen landbouwhuisdieren in het voedselbos;
  • en geen bemesting en of gewasbestrijdingmiddelen gebruiken.

Voedselbossen die volgens deze definitie worden aangelegd op grond met een agrarische bestemming kunnen bij de gecombineerde GLB aangifte gebruikmaken van gewascode 1940. Lees hier meer informatie. 

*Bron: Green Deal Voedselbossen(PDF)

Inspiratie

For privacy reasons YouTube needs your permission to be loaded. For more details, please see our Privacyverklaring.
Ik Accepteer
17 april 2023 2022 | Inspiratie in Voedselbossen

Young Dutch farmer Mark Venner takes over the 8th generation family dairy farm and radically changes the farming methods by getting rid of all their cows in exchange for a food forest. Mark’s food forest plans are in line with the government’s policy to cut down nitrogen emission caused by livestock, mainly cows’ manure. Unlike Mark, a large number of farmers are considering the plans to be endangering their livelihood. ​ ​

For privacy reasons YouTube needs your permission to be loaded. For more details, please see our Privacyverklaring.
Ik Accepteer
29 november 2022 | Inspiratie in Voedselbossen

Inleiding op symposium voedselbossen in Wageningen door Wouter van Eck

Presentatie van Wouter van Eck te Wageningen op 22 november 2022. Stichting Voedselbosbouw en Probos presenteerden op dit door ‘voedsel uit het bos’ georganiseerde symposium zes ontwerpen voor veerkrachtige landschappen. Deze video is de algemene inleiding.

For privacy reasons YouTube needs your permission to be loaded. For more details, please see our Privacyverklaring.
Ik Accepteer
17 maart 2022 | Exoten in Voedselbossen

Exoten in voedselbossen. Vreemde Vrienden?

“Nagenoeg alles wat we eten is exoot.” vertelt Wouter van Eck (initiatiefnemer voedselbos Ketelbroek en betrokken bij de Green Deal Voedselbossen). “ Als je kijkt naar de schijf van vijf dan zit daar in: thee uit China, aardappelen uit Peru,…” Samen met Bart Nyssen van het project Resilias vertel hij in deze video hoe het zit met exoten in voedselbossen.

For privacy reasons YouTube needs your permission to be loaded. For more details, please see our Privacyverklaring.
Ik Accepteer
21 maart 2021 | Voedselbossen

Wat zijn voedselbossen?

Voedselbossen winnen terrein in Nederland. Voedselbosbouw heeft een wezenlijk andere oorsprong dan de landbouw van éénjarige gewassen. In deze korte animatiefilm wordt het ontstaan van de voedselbosbouw gevisualiseerd als evolutie vanuit het historische samenleven van mensen met bossen, en met alle organismen die hier deel van uitmaken.

For privacy reasons YouTube needs your permission to be loaded. For more details, please see our Privacyverklaring.
Ik Accepteer
16 oktober 2018 | Voedselbossen

Het Voedselbos: Landbouw 2.0 – Nieuwsuur

De schijnaugurk, de mispel of de Japanse walnoot. Slechts een greep uit de meer dan 400 exotische vruchten uit het voedselbos in Groesbeek. Wat 8 jaar geleden begon als een uit de hand gelopen hobby, wordt nu enthousiast omarmd door de provincie Brabant. Het voedselbos heeft geen kunstmest, gif of extra water nodig. En de opbrengst blijkt hoger dan van reguliere landbouw.

Dit is een reportage van: Hein Hansen. Lees ook het Nieuwsuur artikel.

For privacy reasons YouTube needs your permission to be loaded. For more details, please see our Privacyverklaring.
Ik Accepteer
5 mei 2018 | Voedselbossen

Fruitteelt vs. Voedselbos – Permaculture Design

Wouter van Eck onderzocht de duurzaamheid van landbouwsystemen in Kenya en was campagneleider Landbouw & Voedsel bij Milieudefensie. In 2009 begon hij met de aanplant en agrarische exploitatie van Food Forest Ketelbroek. Op het symposium ‘Fruitteelt vs. Voedselbos’ hield Wouter van Eck deze lezing en vond een dialoog plaats tussen professionele fruittelers en moderne voedselboswachters.

Podcasts en media

16 oktober 2022 | Radiofragment voedselbos Ketelbroek

Het voedselbos in Groesbeek is de nieuwe manier van landbouw

Radio NPO1 kwam langs bij Wouter van Eck in zijn Voedselbos Ketelboek, in Groesbeek en maakten een kleine reportage.
”De boeren liggen in Nederland al langere tijd onder vuur. Boer Wouter van Eck heeft hier echter geen last van. Zijn manier van landbouw is heel anders dan de akkers die u misschien gewend bent. In zijn voedselbos groeien alle eetbare gewassen kriskras door elkaar. Natuur en landbouw slaan in Wouters voedselbos de handen in een.”

Luister het fragment op Het voedselbos in Groesbeek is de nieuwe manier van Landbouw | NPO Radio 1

20 oktober 2022 | Podcast in Voedselbossen

De Voedselboscast

De podcast over voedselbospioniers en hoe zij denken over de plek van voedselbossen in het landschap.

Frank Gorter en Marieke Karssen van Voedsel uit het Bos spreken nu al twee jaar iedere twee weken met een pionier over voedselbossen of aspecten daarvan. Het is inmiddels een mooie serie van 40 afleveringen met zeer afwisselende gasten. En samen vertellen ze een complex en ontzettend hoopvol verhaal. Over landbouwtransitie, over de enorme kracht van de natuur, over een compleet nieuw leven en over inspirerende vergezichten. Maar natuurlijk ook over de dagelijkse praktijk als voedselbosboer, over missers, learnings en doorzettingsvermogen.

Ben jij geïnteresseerd in wat voedselbossen kunnen betekenen voor onze toekomst? Luister de afleveringen op Spotify, Apple Podcasts of Google Podcasts of via Voedselboscast.nl

Neem contact op